Rated 5.00/5 based on 1 readers reviews
به مطلب امتیاز دهید :
( 0. امتیاز از 0 )

ناشر : موسسه بوستان کتاب
نویسنده : علامه سید محمدحسین طباطبایی
گردآورنده : سید‌هادی خسروشاهی
آية الحق، استاد علامه، سيدمحمد حسين طباطبائى قدس سره بى‏ترديد از مفاخر بزرگ و بى‏نظير عصر ماست كه حركت علمى- فلسفى جاودانه‏اى، در حوزه‏هاى علميه به وجود آورد و آثار بسيارى تأليف كرد و شاگردان فرهيخته و ممتازى در مكتب خود تربيت نمود كه شايد در تاريخ تشيع بى‏سابقه و بى‏همتا باشد


فهرست مطالب
پیشگفتار
زندگی من
مقدمه

بخش اول: 
ارزش قرآن مجید در میان مسلمانان
الف ـ قرآن مجید متضممن کلیات برنامه زندگی بشر است
ب ـ قرآن مجید سند نبت است

بخش دوم:
چگونگی تعلیم قرآن
الف ـ قرآن مجید کتابی است جهانی
ب ـ قرآن مجید کتابی است کامل
ج ـ قرآن مجید کتابی است همیشگی
د ـ قرآن مجید در دلالت خود مستقل است
هـ ـ قرآن مجید ظاهر و باطن دارد
و ـ چرا قرآن مجید از دو راه ظاهر و باطن سخن گفته؟
ز ـ قرآن مجید محکم و متشابه دارد
ح ـ معنای محکم و متشابه پیش مفسرین و علما
ط ـ روش ائمه اهل بیت علیهم السلام در محکم و متشابه قرآن
ی ـ قرآن مجید دارای تأویل و تنزیل می باشد
یا ـ معنای تأویل پیش مفسرین و علما
یب ـ معنای تأویل در عرف قرآن چیست؟
یج ـ قرآن مجید ناسخ و منسوخ دارد
ید ـ جری و انطباق در قرآن مجید
یه ـ تفسیر الفاظ قرآن مجید و پیدایش و سی رآن
یو ـ علم تفسیر و طبقات مفسرین
یز ـ روش مفسرین شیعه و طبقات شان
یح ـ قرآن خود چگونه تفسیر می پذیرد؟
یط ـ نتیجه بحث: 
ک ـ نمونه ای از تفسیر قرآن با قرآن
کا ـ معنای حجیت بیان پیغمبر صلی الله علیه و آله و ائمه علیهم السلام
تذکر

بخش سوم:
وحی قرآن مجید
الف ـ اعتقاد عمومی مسلمانان در وحی قرآن
ب ـ نظر نویسندگان امروز درباره وحی و نبوت
ج ـ قرآن مجید در این باره چه می گوید؟
۱ـ سخن خدا
۲ـ روح امین و جبرئیل
۳ـ ملائله و شیاطین
۴ـ جن
۵ـ ندای وجدان به دعوت
۶ـ در اطراف توجیه دوم
دـ قرآن خود در معنای وحی و نبوت چه می گوید؟
۱ـ نوع های گوناگون زندگی
۲ـ امتیاز انسان در پیمودن راه زندگی
۳ـ نوع انسان به چه معنا اجتماعی است؟
۴ـ بروز اختلاف و لزوم قانون
۵ـ در هدایت انسان به سوی قانون، عقل کفایت نمی کند
۶ـ تنها راه برای هدایت انسان راه پوحی است
۷ـ اشکال و جواب
۸ـ راه وحی از خطا مصون است
۹ـ حقیقت وحی برای ما مجهول می باشد
10 ـ کیفیت وحی قرآن مجید

بخش چهارم: 
رابطه قرآن مجید با علوم
الف ـ تجلیل قرآن مجید از علم و ترغیب در تحصیل آن
ب ـ علومی که قرآن مجید به تعلیم آنها دعوت می کند
ج ـ علوم خاصه به قرآن مجید
د ـ علومی که قرآن مجید در دیدایش آنها عامل بوده

بخش پنجم:
ترتیب نزول قرآن و انتشارش در میان مدرم
الف ـ آیات قرآن مجید به چه ترتیب نازل شد؟
ب ـ در تعقیب بحث گذشته
ج ـ اسباب نزول
د ـ روشی که باید در اسباب نزول معمول داشت
هـ ـ ترتیب نزول سور
و ـ نظری در روایت و روایات دیگر
ز ـ جمع قرآن مجید در یک مصحف (قرآن پیش از رحلت)
ح ـ پس از رحلت
ط ـ اهتمام مسلمین در امر قرآن مجید
ی ـ قرآن مجید از هرگونه تحریفی محفوظ است
یا ـ قرائت قرآن و حفظ و روایات آن
یب ـ طبقات قراء
یج ـ قراء سبعه
ید ـ عدد آیات قرآنی
یه ـ نام های سور قرآنی
یو ـ خط و اعراب قرآن مجید
نمایه
آیات 
اعلام


پيش گفتار

درباره مجموعه آثار علامه طباطبائى
آية الحق، استاد علامه، سيدمحمد حسين طباطبائى قدس سره بى ترديد از مفاخر بزرگ و بى نظير عصر ماست كه حركت علمى- فلسفى جاودانه اى، در حوزه هاى علميه به وجود آورد و آثار بسيارى تأليف كرد و شاگردان فرهيخته و ممتازى در مكتب خود تربيت نمود كه شايد در تاريخ تشيع بى سابقه و بى همتا باشد. تحليل و بررسى عمق اين نهضت علمى و شناخت دقيق شخصيت و ابعاد گونه گون علامه طباطبائى، به گفته شهيد مرتضى مطهرى، شايد تا يك قرن ديگر امكان پذير نباشد، چرا كه متأسفانه در عصر ما، علامه طباطبائى به علت «حجاب معاصرت» ناشناخته ماند، گر چه علاوه بر تفسير گران سنگ «الميزان » آثار بسيار ديگرى در زمينه هاى مختلف، از خود به يادگار گذاشت.

بى ترديد كتاب ها، رساله ها و مقالات علامه طباطبائى كه ما آنها را اينك «مجموعه آثار» مى ناميم، در زمينه هاى: قرآنى، علمى، حديثى، كلامى، فلسفى، عرفانى، تاريخى، فرهنگى، اجتماعى و ... گنجينه گران بهايى است كه آنها نيز، مانند الميزان آثار جاودانه و ماندگار علامه، براى ما و نسل هاى آينده خواهند بود.

متأسفانه على رغم مرور بيش از سه ربع قرن از تاريخ تأليف بخشى از اين آثار و به رغم گذشت يك ربع قرن از رحلت علامه طباطبائى، مؤسسه يا مركزى كه عهده دار وظيفه پراهميت جمع آورى و تنقيح و تبويب و تنظيم و نشر اين آثار باشد، به وجود نيامد! از همين رو، آثار علامه طباطبائى، اغلب به طور پراكنده و توسط علاقه مندان يا بعضى از شاگردان ايشان- و گاهى همراه با سليقه هاى شخصى و گزينشى!- به طور مستقل و يا توأم با شرح و تفصيل- و متأسفانه در درون متن آثار علامه- انتشار يافت و بعضى از اين «اضافات»! باز متأسفانه، موجب سوء برداشت ها و كج سليقگى هايى از سوى افرادى قرار گرفت كه اغلب آنها با حسن نيت- ولى به دور از آشنايى دقيق با تعاليم و آثار علامه طباطبائى به اين كار پرداختند! ...
نتيجه طبيعى اين گزينش ها و اقدامات فردى در خصوص آثار علامه طباطبائى، حتى از سوى اشخاصى كه اصولًا آن عالم فرزانه را حتى براى يك بار هم در عمر خود، زيارت نكرده اند، موجب پيدايش آشفتگى و پراكندگى در امر تنظيم و تنقيح و نشر آثار علامه گرديد.

اين جانب به عنوان يكى از شاگردان كوچك علامه طباطبائى در تفسير قرآن و فلسفه و افتخار ربع قرن مصاحبت استاد، از ساليانى پيش، اغلب رساله ها، مقالات، نامه ها و اشعار و ديگر آثار فارسى ايشان را جمع آورى كرده و زير نظر و اشراف مستقيم و كامل خودشان، به تنقيح و ويرايش و تحقيق و تكميل آنها پرداختم كه چگونگى بعضى از اين امور را، در مقدمه «مجموعه رسائل» و «مجموعه مقالات» ايشان: «بررسى هاى اسلامى»، شرح داده ام.

و اكنون پس از احساس نياز مبرم جامعه اسلامى، به ويژه طلاب حوزه هاى علميه ايران- و ديگر بلاد- به شناخت و درك و فهم انديشه هاى علامه طباطبائى، با مراجعه به اصل آثار ايشان و پس از موافقت كتبى جناب آقاى مهندس عبدالباقى طباطبائى- فرزند ارشد ذكور علامه- و مراجعت حقير از سفرهاى طولانى و چندين ساله به كشورهاى مختلف و امكان پرداختن به اين مهم، گام اساسى را در اين زمينه برمى داريم و با همكارى صميمانه مسئولان محترم دفتر تبليغات اسلامى قم و مؤسسه بوستان كتاب، اميدواريم كه بتوانيم آثار علامه را از دايره «هرج و مرج» علمى! رها سازيم و با نشر كامل متون اصلى آثار علامه طباطبائى، خدمتى به جامعه علم و فرهنگ انجام دهيم.

ما در اين مجموعه، سعى كرده ايم كه متن اصلى آثار علامه را- بدون هيچ گونه شرح و بسطى در داخل متن و يا حتى در پاورقى ها- بياوريم و بعد شرح و توضيح مقدمه يا مؤخره اساتيد و بزرگان و علماى محترمى را كه به اين مهم پرداخته اند، به طور مستقل و در پايان هر كتاب يا رساله و مقاله اى، نقل كنيم تا خوانندگان در بررسى و مطالعه، دچار اشتباه، به خاطر خلط مباحث، نشوند.
كتاب ها و رساله ها و مقالاتى كه به يارى خدا و به تدريج در اين مجموعه خواهد آمد، به ترتيب تنظيم ما عبارتند از:
1. قرآن در اسلام
2. شيعه در اسلام
3. انسان از آغاز تا انجام
4. رسائل توحيدى
5. اصول فلسفه
6. آغاز فلسفه
7. انجام فلسفه
8. شيعه
9. رسالت تشيع
10. مجموعه رسائل- 1
11. مجموعه رسائل- 2
12. مجموعه رسائل- 3
13. روابط اجتماعى در اسلام
14. بررسى هاى اسلامى- 1
15. بررسى هاى اسلامى- 2
16. لب اللباب+/ مصاحبات
17. گلچينى از معارف
18. تعاليم اسلام
19. سنت هاى پيامبر
20. مستدركات (شامل اجازات، نامه ها، تقريظها، اشعار، رساله آل طباطبا و ...)

البته اغلب مقاله ها و رساله هايى را كه خود علامه طباطبائى به فارسى نوشته اند، اين جانب در ساليانى پيش، زير نظر خود ايشان، ويرايش و تنظيم و تبويب كرده ام كه چند مجلّد از آنها در زمان حيات خود ايشان از سوى «مركز بررسى هاى اسلامى- قم» منتشر گرديد و بخش ديگر، اينك براى نخستين بار چاپ مى شود.

كتاب ها و رساله هايى هم كه توسط علامه طباطبائى، به عربى تأليف شده و اساتيد معظم و محترمى آنها را ترجمه كرده اند، پس از كسب اجازه از يكايك همه آن بزرگواران، در اين مجموعه خواهد آمد و ما به طور طبيعى دخالتى در اين ترجمه ها، جز در حدّ تنظيم و ويرايشى مرسوم، نخواهيم داشت و هرگونه همت و اهتمامى در اين زمينه و درباره اين كتاب ها يا رساله ها، متعلق به خود آن بزرگواران است.

اشاره شد كه اين مجموعه آثار را با كتاب «قرآن در اسلام» و «شيعه در اسلام» آغاز مى كنيم كه هر دو آنها از آثار كثير الانتشار استاد علامه طباطبائى است كه براى تأمين نياز يك پروژه علمى- تحقيقاتى شيعه شناسى در غرب، تأليف شده و خوشبختانه به همت اساتيد محترمى، به زبان هاى مختلف هم ترجمه و در سراسر جهان منتشر گشته است ....
چگونگى اين پروژه تحقيقاتى را جناب آقاى دكتر سيد حسين نصر كه از شاگردان و علاقه مندان خاص علامه طباطبائى بودند، در مقدمه «شيعه در اسلام» توضيح داده اند و ما از تكرار و نقل چگونگى آن در اين مقدمه، خوددارى مى كنيم.

***

در پايان اين مقدمه كوتاه اشاره به اين نكته را هم ضرورى مى دانم: تنقيح و تحقيق كامل و همه جانبه آثار علامه طباطبائى، نياز به كار جمعى- حوزوى دارد و اين حقير فقط براى جلوگيرى از استمرار آشفتگى موجود در اين زمينه و طبق موافقت خود مرحوم علامه طباطبائى و رضايت بعدى و كتبى فرزند ارشد ايشان، وظيفه مقدماتى خود را در جمع آورى و نشر اين آثار انجام داده ام و متون اوليه و اصلى آثار علامه طباطبائى را- با توضيحات اساتيد محترم در آخر هر كتاب- در اختيار علاقه مندان و دوستان و طلاب و دانشجويان قرار مى دهم و بى ترديد شرح و توضيح و تفسير مطالب هر يك از اين آثار،- در خارج از متن اصلى- حق همه كسانى است كه صلاحيت علمى اين اقدام را دارند.

آيات و بزرگان و اساتيدى كه از همكارى علمى آنها در تدوين و تنظيم اين مجموعه آثار، بهره مند شده ايم، به ترتيب فهرست الفبايى، عبارتند از:
1. احمدى ميانجى- على
2. الكيالى، عبدالرحمن
3. بزرگمهر، منوچهر
4. تدين، مهدى
5. تهرانى، سيد محمد حسين حسينى
6. حائرى يزدى، مهدى
7. حجتى كرمانى، محمد جواد
8. خسروشاهى، سيدهادى
9. سحابى، دكتر يداللَّه
10. سيدعلوى، سيدابراهيم
11. شيروانى، على
12. فقهى، هادى
13. فلاتورى، محمد جواد
14. قاضى طباطبائى، محمدعلى
15. قوام صفرى، مهدى
16. كربن، هانرى
17. كردستانى، مردوخ
18. گرامى، محمدعلى
19. لاريجانى، صادق
20. محمدى گيلانى، محمد
21. مكارم شيرازى، ناصر
22. مهدى پور، على اكبر
23. نصر، سيدحسين
24. همتى، همايون

هر يك از اين اساتيد و بزرگان با نوشتن: مقدمه، شرح، توضيح بر آثار علامه طباطبائى يا ترجمه متنى، به نحوى و به نوبه خود و در تاريخ معينى، نقشى خاص در احيا و غنابخشى به اين آثار، ايفا كرده اند كه از يكايك آنها به خاطر اين همكارى علمى تشكر مى كنيم و از اين كه رسماً و كتباً به ما اجازه دادند كه اين مجموعه را با ترجمه يا توضيحات و افاضات آنها، براى علاقه مندان عرضه كنيم، سپاس مضاعف داريم.

***


بى ترديد هرگونه پيشنهاد و اظهارنظر اصلاح طلبانه بزرگان و اساتيد محترم را در راستاى رفع نواقص احتمالى تنظيم اين مجموعه آثار، در چاپ هاى بعدى، با كمال ميل و اشتياق پذيراييم و بى شك اين امر موجب شادى و رضايت روح پرفتوح مرحوم علامه طباطبائى قدس سره هم خواهد بود.
البته اگر دوستان بزرگوار هرگونه نامه، اجازه، دست خط يا شعرى از مرحوم علامه داشته باشند و كپى آن را براى تكميل مجموعه آثار در اختيار ما قرار دهند، بى نهايت سپاس گزار خواهيم بود.
پاداش نيك همگان را از خداى بزرگ خواهانيم.

قم: رمضان المبارك 1428 ه برابر با مهر 1386 ش
سيدهادى خسروشاهى

 

مشخصات کتاب

  • قرآن در اسلام
  • موسسه بوستان کتاب
  • علامه سید محمدحسین طباطبایی
  • سید‌هادی خسروشاهی
  • فارسی
  • چاپ شده
  • 978-964-09-1284-3
  • نوبت هشتم
  • 1396
  • 9